بود . و اين نبرد در زمان حضرت رسول ( ص ) واقع شد . آيات اين سوره بر چند محور مىگردند . الف : آگاه ساختن مردم از قدرت پروردگارى كه بر آسمانها و زمين احاطه دارد . در اين جا تقديرى است آشكار و قضايى است پنهان . قرآن در اين باب مثلى مىزند كه چسان ايرانيان بر طبق حسابها و تدبيرات خود بر روميان پيروز شدند ولى ارادهء خداوند چيز ديگر بود و از اين رو پس از اندك زمانى روميان پيروز شدند . و اين وعدهء خدايى است كه خلاف نمىشود . ولى بيشتر مردم فريفته ظواهر اين حياتى مىشوند و حقيقت را نمىبينند . در زندگى بزرگترين چيزى كه مردم از آن غافلند و بدان جاهل ، اين است كه خدا اين جهان را به حق آفريده و آن را روز پايانى است . / 8 از اين رو ستمكاران را مىبينى كه با وجود شوكت و قدرتى كه دارند با همه گستردگى كشورشان و عظمت سلطنتشان چون پيمانهء عمر و اجلشان پر شود نابود مىشوند . ب : اين محور به محور پيشين وابسته است و آن اين است كه هر كس مسئول اعمال خويشتن است و هيچ يك از معبودهاى پندارى ، قادر به نجات او از پاداش گناهانش نيست . سخن بر گرد اين محور به درازا مىكشد ( 12 / 16 ) و ( 28 / 45 ) در آنجا قرآن بيان مىكند كه به هنگام قيام قيامت مجرمان متحيرند و مأيوس . زيرا مردم دو گروه مىشوند صالحان ، كه پاداش نيكشان دهند و مجرمان و كافران كه براى عذاب حاضر مىآيند . قرآن و جدان ما را بيدار مىكند كه به وحدانيت پروردگار معتقد باشيم و در دين خود اخلاص ورزيم و نفس را از آلودگيها پاك داريم و از شرك در سياست بپرهيزيم يعنى از رهبرانى كه خدا ما را به پيروى از آنها امر ننموده است حذر كنيم و از شرك اجتماعى هم دورى گزينيم بدين معنى كه به دسته‌ها و حزبهايى كه خدايى نيستند نپيونديم و گرد شرك اقتصادى هم نگرديم يعنى مال و ثروت خود را در غير راه خدا انفاق ننمائيم و به دام ربا خوارى نيفتيم .